De drie vragen
Wat mensen met een website echt willen weten, komt neer op drie vragen: wat kost het, moet ik het snappen, en weet ik waar ik aan toe ben? De meeste systemen beantwoorden er twee. WordPress geeft je een lage start en de vrijheid om alles te doen — en vraagt de andere twee terug.
| WordPress | loam | |
|---|---|---|
| Wat kost het? | Goedkoop om te beginnen; daarna een premium thema, Elementor Pro en premium plugins, elk met een eigen jaarlicentie, en uren zodra een update vastloopt. | Bij loam betaal je het ontwerp één keer, vooraf — met de hand gemaakt, dus niet de goedkoopste start. Daarna: één licentie per site voor updates, en het abonnement van je eigen agent. Geen thema- of pluginlicenties, geen rekening omdat een update vastliep. |
| Moet ik het snappen? | Alles kan, dus er is veel te snappen: het dashboard, de updates, welke plugin met welke werkt — of iemand betalen die het snapt. | Niets te snappen: je zegt wat je wilt, je agent weet hoe je site werkt, en je ziet de hele site zoals hij zou worden voordat je ja zegt. |
| Weet ik waar ik aan toe ben? | Licenties verlopen op verschillende momenten, en een site kan vast komen te zitten: WordPress gaat mee naar een nieuwere, veiligere PHP, maar je site kan niet volgen omdat één plugin niet mee kan. | Je weet waar je aan toe bent: geen plugin kan een update tegenhouden, de engine volgt de PHP-versies die PHP zelf ondersteunt, beveiligingsfixes zijn vijf jaar gratis per lijn — en zonder licentie blijft je site gewoon draaien. |
Om de agent heen gebouwd, niet erbij gezet
Dit jaar kreeg WordPress een agent: een officiële plugin waarmee een assistent op een eigen gehoste site kan werken, en op WordPress.com kunnen agents nu berichten en pagina's schrijven. Dat is een deur in een huis dat gebouwd is voor een dashboard. Daarachter blijven het dashboard, de database en de plugins zoals ze waren — en ook de agent komt binnen via een plugin, dus via precies de stapel die bijgehouden moet worden.
loam is andersom gebouwd. De agent is de voordeur, en er zit geen dashboard achter. Alles wat je site is, gaat door die ene deur — de woorden, het ontwerp, de beelden en de gids die zegt hoe je site spreekt — en elke wijziging erdoor is eerst een concept, gecontroleerd tegen de hele site voordat hij live gaat.
En elke loam-site is een eigen verbinding. Je agent praat met je site zelf — een eigen adres, eigen sleutels — niet met een centrale dienst die de accounts van veel sites beheert. Jij bepaalt wie en welke agent erin mag, en er staat niemand tussen.
Minder om bij te houden, minder gaten
Een WordPress-site is een stapel: de core, een thema, Elementor, een handvol plugins en een database. Elk heeft zijn eigen updates en zijn eigen ingang — en vaak een eigen jaarlicentie. Een premium thema verloopt, Elementor Pro verloopt, de licentie van een plugin verloopt: de site blijft werken, maar de updates stoppen, en een stuk ervan veroudert langzaam. Of de site komt vast te zitten: WordPress gaat mee naar een nieuwere PHP, zoals het hoort, maar je site kan niet volgen omdat één plugin niet mee kan. Een plugin leeft zo lang als zijn maker hem bijhoudt: een maker die stopt, een prijs die stijgt — en een stuk van je site dat dan mee stopt.
En vooral: een site die gebouwd is en daarna met rust gelaten — gemaakt en vergeten — veroudert ter plekke: elke maand een ouder thema, oudere plugins, meer ingangen. Bij loam ben jij de maker. Geen plugins, geen themalicenties, geen inlogpagina, geen database: wat een plugin zou doen, zit in je eigen ontwerp, onder je eigen controle. Wat overblijft om bij te houden is de engine zelf, in één ondertekende stap — en een site die met rust gelaten wordt, blijft werken zoals hij was, met veel minder dat kan verouderen.
Vrijheid in wat je maakt
Een paginabouwer bepaalt wat je kunt bouwen: zijn widgets, zijn secties, zijn markup. Op loam is het ontwerp gewoon templates en een stylesheet, met de hand gemaakt voor alleen jouw site. Niets is een thema uit een winkel, en niets beperkt wat een pagina kan worden — je agent werkt binnen jouw ontwerp, niet binnen dat van een bouwer.
Wat er meeverhuist
- Je content. Pagina's, berichten en beelden gaan mee — je agent leest de oude site en zet elke pagina klaar als concept, zodat je de hele nieuwe site ziet voordat er iets verandert.
- Je adressen. Elk oud adres blijft bij zijn nieuwe pagina en stuurt vanzelf door, ook datum- en categoriepaden — zoekmachines volgen, en je oude links ook.
- Je woorden erbij. Titels en omschrijvingen komen mee, en zijn een mooi moment om opnieuw te lezen.
Wat achterblijft: het dashboard, de plugins — wat ze deden komt in je ontwerp, of blijkt niet nodig — en het thema. Het ontwerp wordt opnieuw gemaakt, met de hand: onderdeel van de route, en het moment dat je site een eigen vorm krijgt.